Përpunimet e materialeve mund të jenë industriale ose artizanale. Përpunimet industriale lejojnë të përftohen produkte në seri, ndërsa ato artizanale prodhojnë objekte që mund të paraqesin dallime të vogla mes tyre.
Të gjitha përpunimet bazohen në teknologjitë e prodhimit, pra në tërësinë e procedurave dhe pajisjeve që përdoren për të shndërruar një material në produkt.
Përpunimet ndahen në tri kategori të mëdha: formësim, heqje dhe shtim.
Italiano
Le lavorazioni dei materiali possono essere industriali oppure artigianali. Le lavorazioni industriali permettono di ottenere prodotti in serie, mentre quelle artigianali producono oggetti che possono presentare piccole differenze tra loro.
Tutte le lavorazioni si basano sulle tecnologie produttive, cioè sull’insieme dei procedimenti e delle attrezzature utilizzati per trasformare un materiale in un prodotto.
Le lavorazioni si dividono in tre grandi categorie: formatura, sottrazione e addizione.
Formësimi
Formësimi konsiston në t'i jepet një pjese forma e dëshiruar përmes një përpunimi në të nxehtë ose në të ftohtë.
- Derdhja: materiali shkrihet dhe derdhet brenda një kallëpi, për shembull për të realizuar trupin e një pjese metalike.
- Ekstrudimi: materiali kalohet përmes një matrice për të përftuar një profil të vazhdueshëm, si një tub plastik.
- Formësimi me injektim: materiali futet në kallëp në gjendje të lëngët, për shembull për të prodhuar guaskën e një telekomande.
- Farkëtimi: metali i nxehur deformohet me presion, për shembull për të realizuar disa vegla.
- Formësimi me fryrje: ajri i ngjeshur e shtyn materialin kundër mureve të kallëpit, si në prodhimin e disa shisheve plastike.
- Thellimi (ambutisimi): një llamarinë deformohet në të ftohtë brenda një kallëpi, për shembull për të realizuar një enë metalike.
- Formësimi në vakum: një pllakë e zbutur ngjitet në një kallëp përmes vakumit, si në prodhimin e disa tabakave.
- Formësimi me ngjeshje: materiali shtypet mes dy pjesëve të kallëpit, për shembull për të prodhuar disa pjesë plastike.
- Petëzimi: materiali kalon mes cilindrave për t'i zvogëluar trashësinë ose për t'i ndryshuar formën, për shembull për të përftuar një llamarinë.
Italiano
Formatura
La formatura consiste nel dare a un pezzo la forma desiderata attraverso una lavorazione a caldo o a freddo.
- Fusione: il materiale viene fuso e versato all’interno di uno stampo, per esempio per realizzare il corpo di un componente metallico.
- Estrusione: il materiale viene fatto passare attraverso una matrice per ottenere un profilo continuo, come un tubo di plastica.
- Stampaggio per iniezione: il materiale viene introdotto nello stampo allo stato fluido, per esempio per produrre il guscio di un telecomando.
- Forgiatura: il metallo riscaldato viene deformato mediante pressione, per esempio per realizzare alcuni utensili.
- Stampaggio per soffiaggio: l’aria compressa spinge il materiale contro le pareti dello stampo, come nella produzione di alcune bottiglie di plastica.
- Imbutitura: una lamiera viene deformata a freddo dentro uno stampo, per esempio per realizzare un contenitore metallico.
- Stampaggio sottovuoto: una lastra ammorbidita viene fatta aderire a uno stampo tramite il vuoto, come nella produzione di alcune vaschette.
- Stampaggio per compressione: il materiale viene pressato tra due parti dello stampo, per esempio per produrre alcuni componenti in materiale plastico.
- Laminazione: il materiale passa tra cilindri per ridurne lo spessore o modificarne la forma, per esempio per ottenere una lamiera.
Heqja
Përpunimi me heqje konsiston në largimin e një pjese të materialit me anë të një vegle.
- Prerja me lazer dhe me ujë: lejon të pritet me saktësi një pjesë, për shembull një formë e nxjerrë nga një llamarinë.
- Stancimi: lejon të përftohen shpejt pjesë të formësuara nga një pllakë, për shembull rondele të vogla metalike.
- Zdrukthimi: lejon të bëhet e rrafshët dhe e lëmuar një sipërfaqe, për shembull një dërrasë druri.
- Limimi: shërben për të hequr sasi të vogla materiali, për shembull për të korrigjuar buzën e një pjese.
- Smerilimi: shërben për të përfunduar sipërfaqet dhe buzët, për shembull pas një prerjeje ose një saldimi.
- Shpimi: lejon të realizohet një vrimë cilindrike, për shembull vrima e nevojshme për të futur një vidë.
- Alezimi: lejon të përfundohet me saktësi sipërfaqja e brendshme e një vrime.
- Frezimi: lejon të krijohen kanale, sipërfaqe dhe profile, për shembull një fole e destinuar të presë një pjesë.
- Tornimi: lejon të përpunohen pjesë cilindrike, për shembull për të realizuar një bosht.
- Sharrimi: lejon të ndahet një pjesë duke hequr një rrip të hollë materiali, për shembull duke prerë një dërrasë druri.
Italiano
Sottrazione
La lavorazione per sottrazione consiste nell’asportare una parte del materiale per mezzo di un utensile.
- Taglio laser e ad acqua: permette di ritagliare con precisione un pezzo, per esempio una sagoma ricavata da una lamiera.
- Tranciatura: permette di ottenere rapidamente pezzi sagomati da una lastra, per esempio piccole rondelle metalliche.
- Piallatura: permette di rendere piana e liscia una superficie, per esempio una tavola di legno.
- Limatura: serve a eliminare piccole quantità di materiale, per esempio per correggere il bordo di un pezzo.
- Molatura: serve a rifinire superfici e bordi, per esempio dopo un taglio o una saldatura.
- Foratura: permette di realizzare un foro cilindrico, per esempio il foro necessario per inserire una vite.
- Alesatura: permette di rifinire con precisione la superficie interna di un foro.
- Fresatura: consente di creare scanalature, superfici e profili, per esempio una sede destinata a ospitare un componente.
- Tornitura: permette di lavorare pezzi cilindrici, per esempio per realizzare un perno.
- Segagione: permette di dividere un pezzo asportando una sottile striscia di materiale, per esempio tagliando un’asse di legno.
Shtimi
Përpunimi me shtim konsiston në bashkimin e disa pjesëve për të përftuar një element të përbërë.
- Saldimi: lejon të bashkohen përgjithmonë dy elemente metalike, për shembull dy tuba të një strukture.
- Ngjitja: lejon të bashkohen dy sipërfaqe me anë të një ngjitësi, për shembull dy panele druri.
- Qepja: lejon të bashkohen pjesë materiali fleksibël, për shembull pjesët e ndryshme të një çante pëlhure.
- Vidhosja: bashkon dy pjesë me anë të një vide, për shembull një panel me një strukturë.
- Kapja me kapëse: përdor kapëse metalike, për shembull për të fiksuar një pëlhurë në një mbështetëse.
- Palosja e buzëve (bordurimi): bashkon dy buzë metalike përmes palosjeve, për shembull në disa enë llamarine.
- Gozhdimi: lejon të bashkohen pjesë duke përdorur gozhdë, për shembull në ndërtimin e një arke druri.
- Bulonimi: përdor bulona dhe dado, për shembull për të lidhur elementet e një strukture metalike.
- Përçimi (ribatimi): përdor përçina, për shembull për të lidhur dy llamarina të holla.
Italiano
Addizione
La lavorazione per addizione consiste nell’unire più pezzi per ottenere un elemento composto.
- Saldatura: permette di unire permanentemente due elementi metallici, per esempio due tubi di una struttura.
- Incollaggio: consente di unire due superfici mediante un adesivo, per esempio due pannelli di legno.
- Cucitura: permette di unire pezzi di materiale flessibile, per esempio le diverse parti di una borsa in tessuto.
- Avvitatura: unisce due componenti mediante una vite, per esempio un pannello a una struttura.
- Graffettatura: utilizza graffe metalliche, per esempio per fissare un tessuto a un supporto.
- Aggraffatura: unisce due bordi metallici attraverso piegature, per esempio in alcuni contenitori di lamiera.
- Inchiodatura: permette di unire pezzi utilizzando chiodi, per esempio nella costruzione di una cassetta di legno.
- Imbullonatura: utilizza viti e dadi, per esempio per collegare gli elementi di una struttura metallica.
- Rivettatura: utilizza rivetti, per esempio per collegare due sottili lamiere.
